Psychiatria

Podobnie ukazuje się zjawisko nastawień odnoszących. Przypominają one niekiedy urojenia odnoszące, chociaż zupełnie ich cech nie posiadają. Nastawienia takie polegają na odnoszeniu do siebie pewnych wydarzeń, czy faktów, które w istocie nie dotyczą danej osoby. Źródłem takich nastawień bywa zwykle nieufność do otoczenia, poczucie zagrożenia, braku akceptacji przez grupę, wreszcie może się wiązać z obawą, ażeby pewne sprawy osobiste nie przeniknęły do wiadomości innych. Nastawienie odnoszące nie jest wyrazem patologii życia psychicznego, jest po prostu stanem, w którym motywacje emocjonalne biorą górą nad refleksją krytyczną, a próby samowyjaśnienia w rodzaju "nie mam racji, jestem uprzedzony", są odsuwane, mimo powracającego przeświadczenia o słuszności tych uwag. Myśli natrętne zwane inaczej natręctwami albo obsesjami, występują w patologii psychiki człowieka w tak zwanej nerwicy natręctw, spotkać je możemy w przebiegu depresji okresu inwolucyjnego, depresjach o różnej innej etiologii, wreszcie w schizofrenii. Są one wtedy częścią składową treści klinicznej zespołu lub jednostki chorobowej, czasem nawet objawem zdecydowanie wiodącym w symptomatologii schorzenia. W warunkach zdrowia psychicznego, ale w stanach astenizacji psychiki, w okresach szczególnego znużenia, rekonwalescencji, po przeżyciach urazowopsychicznych, u kobiet w okresie przedmenstruacyjnym mogą pojawiać się przelotne stany natręctw myślowych lub wyobrażeniowych, które choć z reguły trwają krótko, ale jeżeli łączą się z uczuciem lęku, mogą być przyczyną przykrych stanów niepokoju i dysforii. Przykładem takiego natręctwa myślowego może być nieodparta konieczność analizowania i stałego wracania myślą wciąż do tego samego tematu, szukanie u siebie usprawiedliwienia, czy wszystko, co powinno być zrobione, zostało rzeczywiście dokonane, a nic nie zaniedbane, np. po śmierci najbliższej osoby. Natręctwo to w miarę upływu czasu i konieczności uczestnictwa w codziennych sprawach, ulega najpierw stopniowemu wygaszeniu a później zupełnie zanika. Innym przykładem takiego krótkotrwałego, nie zakłócającego w sposób zasadniczy psychicznych czynności człowieka jest natrętne pozostawanie w pamięci jakiegoś interesującego lub dowcipnego sformułowania, wersetu wiersza, czy fragmentu melodii.